Speeltips
Kies een speeltip
0-6 jaar
Schema's in het spel van kinderen
16 / 07 / 2018
Print      Download PDF
De nood om te spelen

We herkennen het allemaal. Handelingen die kinderen herhalen en herhalen. Iets honderd keer open en dicht doen, de kast leegmaken en terug vullen, hun eten mengen met hun water, in de plassen springen… Het lijkt wel alsof ze gedwongen worden om het te doen. Iets dat sterker is dan henzelf.

Eigenlijk klopt het. Kinderen hebben een bepaalde “speeldrang” of “speelnood” waar ze niet aan kunnen weerstaan. Ze doen het niet “met opzet”. Het zijn prikkels die de hersenen doorgeven aan hun lichaam en die ze niet kunnen onderdrukken. Het moet gebeuren, ze moeten het doen. Hen vragen om ermee te stoppen of om het niet te doen is zinloos.

Deze speelnoden zijn bouwstenen voor de hersenen. De herhaalde handelingen vormen verbindingen en patronen in hun hersenen waardoor kinderen verder ontwikkelen en groeien.

Wanneer je deze speelnoden kent en herkent kan je makkelijker inspelen op de noden van  kinderen en begrijp je beter waarom ze soms dingen “moeten” doen die voor ons zinloos lijken.

De speelnoden komen het meest tot uiting tussen de leeftijd van 0-6 jaar. Hoe ouder kinderen worden, hoe meer schema’s ze gaan combineren tot ingewikkelde handelingen.

Een aantal zijn zo sterk, dat ze zelfs bij volwassenen aanwezig blijven. Wie kent er  geen verzamelaar, pietje precies, schoonmaakfanaat, uitvinder of eeuwige verbouwer. Nieuwsgierig?

Lees er alles over hieronder. De foto’s spreken voor zich en zullen zeer herkenbaar zijn.

 

 

1 / 11

Vervoeren
Wie kent het niet. Kinderen die druk bezig zijn met vanalles te vervoeren van de ene kant naar de andere. Eén voor één of allemaal ineens. In hun emmertje, met hun handen, in een kruiwagen, een auto, een poppenwagen,…

Klik hier voor meer speelideeën die hier op inspelen.

 

2 / 11

Verstoppen - Kiekeboe
Kinderen verstoppen zichzelf of voorwerpen graag. Ze doen dit op verschillende manieren. Een laken of deken over zich heen trekken, een knuffel in een doek wikkelen, achter de gordijnen kruipen, je sleutels verstoppen, een mouw over hun hand trekken zodat deze weg is, verstoppen in kleine plaatsen of een tentje, in een doos of achter een muurtje gaan zitten. Dan is er natuurlijk ook nog “Kiekeboe” spelen… altijd een hit.

Klik hier voor meer kiekeboe-inspiratie.

3 / 11

In en uit - Open en toe
Deurtje open en deurtje weer toe; dopjes in de doos en dopjes weer uit de doos, … Voor volwassenen is het vaak onbegrijpelijk om kinderen steeds diezelfde handelingen opnieuw te zien doen. Ze lijken wel bezeten maar dat zijn ze niet: het is een drang die ze voelen om deze handelingen uit te voeren en zo de wereld rondom hen te ontdekken en leren begrijpen.

Klik hier voor meer speelideeën die hier op inspelen.

4 / 11

Draaien
Wat is er toch zo fascinerend aan een draaiende wasmachine? Waarom gieren kinderen het uit wanneer ze achter elkaar aanlopen rond een boom?  Waarom moet die dop terug op de fles gedraaid worden? Waarom staan er plots tien kinderen voor je neus wanneer je er eentje rondzwiert? Draaien is weer zo’n speeldrang die sterker is dan henzelf.

Klik hier voor meer draaiplezier.

 

5 / 11

Bouwen en afbreken
Voor kinderen kunnen bouwen en stapelen, breken ze eerst af. Erg vervelend voor de bouwers maar weeral zo’n onbedwingbare impuls voor zij die nog niet kunnen bouwen. Die toren moet omver, dat zandkasteel moet kapot en die sporen moeten van elkaar.

Klik hier voor meer bouw- en afbreekplezier.

6 / 11

Ordenen en sorteren
Vind jij het nog steeds leuk om dingen netjes te ordenen of om je bord creatief te schikken? Dan zat jij als kind waarschijnlijk vaak heel geconcentreerd rijtjes met voorwerpen te maken of voorwerpen te sorteren? Eerst willekeurig, daarna op vorm of kleur. Deze drang is bij de meeste van ons nog steeds aanwezig. Zie je deze drang bij een kind?

Klik dan hier voor meer orden- en sorteerpret.

 

7 / 11

Klimmen
Kinderen klimmen graag. Ze klimmen niet alleen op stoelen, maar ze schuiven zelfs dingen dichterbij om ergens bij te kunnen of op te klimmen. Hoe vaak je ook zegt dat het niet mag, ze doen het toch. Zenuwslopend voor (sommige) volwassenen. Voor kinderen is het sterker dan henzelf en goed voor hun ontwikkeling. Benieuwd hoe je kan inspelen op deze nood zonder dat je hart stil blijft staan?

Klik hier voor meer inspiratie.

 

8 / 11

Trekken en duwen
Vooral wanneer kinderen pas leren stappen zijn ze op zoek naar dingen die hun steun geven en duwen ze graag dingen vooruit. Wanneer ze kunnen stappen, trekken ze graag dingen achter zich aan. Het geeft hen zelfs het gevoel dat ze echt aan het werk zijn.

Klik hier voor speelactiviteiten die hier op in spelen.

 

9 / 11

Onderzoeken en transformeren
Er is een wetenschapper in ieder kind.  Kinderen zijn nieuwsgierig en willen de dingen die ze zien, leren kennen door er mee te experimenteren. Dit doen ze door er aan te voelen, ruiken, proeven, trekken, mee te slagen, mengen, … Kijk vooral naar de uitdrukking op hun gezicht wanneer ze iets nieuws ontdekken, voelen of proeven.

Klik hier voor meer onderzoekplezier.

 

10 / 11

In Beweging
De meeste kinderen zijn gefascineerd door dingen in beweging en bewegen zelf ook graag.  En natuurlijk herhalen ze hun handelingen oeverloos graag. Ze kunnen er wéér niet aan weerstaan. Glijbaan op en af, hun lepel op de grond gooien, auto’s laten glijden van een plank, dansen met linten …. Deze drang is niet zo gek, want leren is in de eerste vijf jaar gebaseerd op beweging.

Deze speelactiviteiten spelen mooi in op deze speel-beweeg-drang.

11 / 11

Vullen en verzamelen

Veel volwassenen hebben nog steeds de drang om te verzamelen. Muziek, kleding, postzegels, kunst, munten, wijn, geld, stikkers,… noem maar op. Kinderen houden van verzamelen: in een emmertje, in hun broek- of jaszak, in een kruiwagen,… Zie je kinderen vanalles in hun zakken of een emmertje steken of voor de tiende keer hun potje vullen met steentjes? Klik dan hier voor meer verzamelpret.

 

Wil je weten hoe je kan inspelen op kinderen waarbij je één of meerdere schema’s observeert? Neem dan zeker een kijkje op onze speeltip "Kinderen stimuleren".

 

Bronnen, lees meer en coachingstips

Coachingstip

Observeer de kinderen gedurende een week. Noteer welke handelingen steeds terugkomen. Bespreek met je collega's welke schema's jij herkent en welke speelactiviteiten hierop inspelen.

Artikels

http://www.nature-play.co.uk/blog/schemas-in-childrens-play

http://www.flyingstart.uk.com/wp-content/uploads/2014/08/Schema.pdf

Video's

https://www.youtube.com/watch?v=7PSZeeEVA5s

https://www.youtube.com/watch?v=hHzSj0eMbwM

 

1
2
3
4
5
6
Deze website gebruikt cookies. Door verder te gaan op de site ga je akkoord met onze cookie policy.